ΕΕ: Ατιμωρησία για εγκλήματα κατά δημοσιογράφων — έκκληση για προστασία και λογοδοσία

ΕΕ: Ατιμωρησία για εγκλήματα κατά δημοσιογράφων — έκκληση για προστασία και λογοδοσία

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μαζί με την Ύπατη Εκπρόσωπο και τον Επίτροπο, ζητά από όλα τα κράτη να προστατεύσουν τους δημοσιογράφους και να τιμωρήσουν τους δράστες εγκλημάτων εναντίον τους, με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα για τον τερματισμό της ατιμωρησίας για εγκλήματα κατά δημοσιογράφων. Σύμφωνα με κοινή δήλωση που δημοσιεύθηκε στις Βρυξέλλες, η βία κατά των δημοσιογράφων πλήττει τα θεμέλια των ανοιχτών και δημοκρατικών κοινωνιών, ενώ η ΕΕ δεσμεύεται να εντείνει τη στήριξη της ανεξάρτητης δημοσιογραφίας παγκοσμίως.

Key facts

Ποιες είναι οι κύριες απειλές;

Στη δήλωση επισημαίνεται ότι οι δημοσιογράφοι σε όλο τον κόσμο εξακολουθούν να δολοφονούνται, να βασανίζονται, να παρενοχλούνται, να κρατούνται και να εξαναγκάζονται σε εξορία απλώς επειδή ασκούν το έργο τους και ζητούν λογοδοσία από την εξουσία. Όσοι καλύπτουν ένοπλες συγκρούσεις αντιμετωπίζουν ιδιαίτερο κίνδυνο, με το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο να είναι σαφές: οι δημοσιογράφοι είναι πολίτες και πρέπει να προστατεύονται ανά πάσα στιγμή. Κάθε επίθεση ή πράξη εκφοβισμού εναντίον τους πρέπει να διερευνάται άμεσα, ανεξάρτητα και αποτελεσματικά, και οι δράστες να λογοδοτούν.

Οι απειλές δεν περιορίζονται στο μέτωπο. Οι δημοσιογράφοι αντιμετωπίζουν ολοένα και περισσότερο συντονισμένη παρενόχληση στο διαδίκτυο, παράνομη παρακολούθηση και εκστρατείες που στοχεύουν στη δυσφήμιση ή τη φίμωσή τους. Η διακρατική καταστολή, οι καταχρηστικές αγωγές, ο οικονομικός εξαναγκασμός και η ξένη παρέμβαση ασκούν πίεση στην ανεξάρτητη δημοσιογραφία. Οι γυναίκες δημοσιογράφοι στοχοποιούνται δυσανάλογα, με ορισμένους κρατικούς και μη κρατικούς δρώντες να καταδιώκουν σκόπιμα γυναίκες υπερασπίστριες των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και δημοσιογράφους. Πώς στηρίζει η ΕΕ τους δημοσιογράφους;

Η ΕΕ δηλώνει ότι θα συνεχίσει να υπερασπίζεται την ανεξάρτητη δημοσιογραφία παγκοσμίως και να παρέχει την απαραίτητη στήριξη ώστε οι δημοσιογράφοι να μπορούν να επιτελούν το κρίσιμο έργο τους. Στους διαλόγους για τα ανθρώπινα δικαιώματα με εταίρους σε όλο τον κόσμο, η ΕΕ προωθεί την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης, θέτοντας και συγκεκριμένες περιπτώσεις δημοσιογράφων που αντιμετωπίζουν παρενόχληση ή έχουν σκοτωθεί για το έργο τους. Παράλληλα, αυξάνει τη στήριξή της προς τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης σε παγκόσμιο επίπεδο.

Ο μηχανισμός ProtectDefenders.eu, από το 2015, έχει προσφέρει άμεση βοήθεια σε σχεδόν 13.000 δημοσιογράφους που βρίσκονται σε κίνδυνο, συμπεριλαμβανομένων 686 μόνο το 2025. Η στήριξη περιλαμβάνει επείγουσα βοήθεια, μετεγκατάσταση ή ενίσχυση ικανοτήτων, με έμφαση στις γυναίκες δημοσιογράφους, σε όσους καλύπτουν μειονοτικές ομάδες ή περιοχές με περιορισμένη ενημέρωση. Η Επιτροπή διαχειρίζεται επίσης στοχευμένα προγράμματα μέσω διαφόρων γενικών διευθύνσεων (INTPA, ENEST, MENA, FPI) για τη στήριξη ανεξάρτητων μέσων σε όλο τον κόσμο. Τι γίνεται εντός της ΕΕ;

Στο εσωτερικό της Ένωσης, η ελευθερία και ο πλουραλισμός των μέσων ενημέρωσης βρίσκονται στο επίκεντρο των προσπαθειών για την ενίσχυση της δημοκρατίας και του κράτους δικαίου. Ο Ευρωπαϊκός Κανονισμός για την Ελευθερία των Μέσων Ενημέρωσης (EMFA), που τέθηκε σε εφαρμογή τον Αύγουστο του 2025, θεσπίζει ισχυρές εγγυήσεις για την ασφαλή άσκηση της δημοσιογραφίας και την προστασία της ελευθερίας των μέσων. Στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ασπίδας Δημοκρατίας, η Επιτροπή έχει δεσμευτεί να επικαιροποιήσει τη Σύστασή της για την Ασφάλεια των Δημοσιογράφων και να εντείνει τη στήριξη για την εφαρμογή του υφιστάμενου πλαισίου κατά των καταχρηστικών αγωγών κατά της δημόσιας συμμετοχής (SLAPPs).

Οι ετήσιες εκθέσεις της Επιτροπής για το Κράτος Δικαίου παρακολουθούν επίσης την ελευθερία και τον πλουραλισμό των μέσων ενημέρωσης σε ολόκληρη την ΕΕ και σε ορισμένες χώρες υπό ένταξη (Αλβανία, Μαυροβούνιο, Βόρεια Μακεδονία, Σερβία). Σε πολυμερές επίπεδο, η ΕΕ στηρίζει το έργο του Ύπατου Αρμοστή των Ηνωμένων Εθνών για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα (OHCHR) και της UNESCO για την προστασία ανεξάρτητων και πλουραλιστικών μέσων. Ποια είναι τα επόμενα βήματα;

Η δήλωση καταλήγει σε έκκληση προς όλα τα κράτη να εκπληρώσουν τις υποχρεώσεις τους: να προστατεύσουν τους δημοσιογράφους, να διερευνήσουν εγκλήματα εναντίον τους και να προσαγάγουν τους υπεύθυνους στη δικαιοσύνη. «Η ατιμωρησία πρέπει να τερματιστεί», αναφέρεται χαρακτηριστικά. Η Επιτροπή, στο πλαίσιο της προτεινόμενης πολυετούς δημοσιονομικής περιόδου 2028-2034, διατηρεί τη στήριξη της ελευθερίας και του πλουραλισμού των μέσων ενημέρωσης ως κεντρική προτεραιότητα, με συνεχή προσαρμογή στις νέες προκλήσεις, όπως η κρίση χρηματοδότησης και ο ψηφιακός μετασχηματισμός.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Περισσότερα νέα

Sitemap