Ισραήλ: Νετανιάχου ζητά έρευνα για ντοκιμαντέρ «NAZA» και καταγγελίες στρατιωτικών

• 2026-10-12
• Οικονομία
• Σύνταξη

Έντονη πολιτική και κοινωνική αναταραχή έχει προκαλέσει στο Ισραήλ το ντοκιμαντέρ «NAZA», το οποίο περιλαμβάνει ανώνυμες μαρτυρίες μελών των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων και των υπηρεσιών ασφαλείας σχετικά με τη δράση τους στη Λωρίδα της Γάζας. Ο πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου ζήτησε τη διεξαγωγή έρευνας για τις καταγγελίες και το ενδεχόμενο άσκησης ποινικών διώξεων, σύμφωνα με ανακοίνωση του πρωθυπουργικού γραφείου.

Έρευνα σε κορυφαίο επίπεδο

Ο Νετανιάχου έδωσε εντολή στον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων, στον επικεφαλής της Σιν Μπετ και στη γενική εισαγγελέα να προχωρήσουν σε διεξοδική εξέταση της υπόθεσης. Στόχος, όπως αναφέρεται, είναι να διαπιστωθεί εάν υπάρχουν λόγοι για τη λήψη δικαστικών μέτρων εις βάρος όσων συμμετείχαν στην παραγωγή της ταινίας. Η κίνηση αυτή σηματοδοτεί την κλιμάκωση της αντιπαράθεσης γύρω από το ντοκιμαντέρ, το οποίο έχει προβληθεί σε διεθνές επίπεδο.

Μαρτυρίες 24 Ισραηλινών

Το «NAZA» βασίζεται σε μαρτυρίες 24 Ισραηλινών που έχουν υπηρετήσει στις ένοπλες δυνάμεις ή στις υπηρεσίες Πληροφοριών. Οι συμμετέχοντες, διατηρώντας την ανωνυμία τους, περιγράφουν περιστατικά και πρακτικές που, σύμφωνα με τους ισχυρισμούς τους, καταδεικνύουν ότι μεγάλος αριθμός Παλαιστινίων αμάχων έχασε τη ζωή του σκόπιμα κατά τη διάρκεια ισραηλινών επιχειρήσεων στη Γάζα. Ο τίτλος της ταινίας παραπέμπει σε όρο που χρησιμοποιείται στο ισραηλινό στρατιωτικό σύστημα για την εκ των προτέρων εκτίμηση των πιθανών «παράπλευρων απωλειών» μιας επιχείρησης.

Βράβευση στη Βενετία

Η ταινία απέσπασε το Βραβείο της Κριτικής Επιτροπής στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Βενετίας, όπου η προβολή της συνοδεύτηκε από ιδιαίτερα θερμή υποδοχή. Οι θεατές χειροκρότησαν όρθιοι για περίπου 25 λεπτά μετά την προβολή. Η διεθνής αναγνώριση, ωστόσο, μετατράπηκε σε έντονη πολιτική αντιπαράθεση στο εσωτερικό του Ισραήλ.

Αντιδράσεις και απειλές

Οι σκηνοθέτες Γιουβάλ Αμπραχάμ και Ρέιτσελ Σορ βρέθηκαν στο επίκεντρο σφοδρής κριτικής από κυβερνητικά στελέχη, ορισμένα από τα οποία τους κατηγόρησαν ακόμη και για «προδοσία». Παράλληλα, διατυπώθηκαν απειλές για αφαίρεση της ισραηλινής υπηκοότητάς τους. Ο Νετανιάχου χαρακτήρισε την ταινία «ψευδή, παραπλανητική και μεροληπτική», υποστηρίζοντας ότι πλήττει διεθνώς την εικόνα του Ισραήλ και των ενόπλων δυνάμεών του. Παράλληλα, έχει εκφράσει την πρόθεσή του να προωθήσει νομοθετική ρύθμιση που θα επιτρέπει την αφαίρεση της υπηκοότητας από πρόσωπα τα οποία, σύμφωνα με την κυβέρνηση, δυσφημούν τους Ισραηλινούς στρατιώτες.

Αμφισβήτηση από τον στρατό

Από την πλευρά του, ο ισραηλινός στρατός απορρίπτει τις καταγγελίες που παρουσιάζονται στο ντοκιμαντέρ. Σε σχετική τοποθέτηση αμφισβήτησε την αξιοπιστία των μαρτυριών, επικαλούμενος κυρίως το γεγονός ότι οι πηγές παραμένουν ανώνυμες. Η στάση αυτή εντείνει τη συζήτηση για την αξιοπιστία των ανώνυμων καταγγελιών και για τα όρια της ελευθερίας της έκφρασης στο Ισραήλ.

Ο απολογισμός του πολέμου

Η αντιπαράθεση γύρω από το ντοκιμαντέρ εκτυλίσσεται ενώ ο πόλεμος στη Γάζα, που ξεκίνησε μετά την επίθεση της Χαμάς στο Ισραήλ στις 7 Οκτωβρίου 2023, εξακολουθεί να έχει βαρύτατο ανθρώπινο κόστος. Σύμφωνα με τα στοιχεία του υπουργείου Υγείας της Χαμάς στη Γάζα, τα οποία ο ΟΗΕ θεωρεί αξιόπιστα, περισσότεροι από 74.000 άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στον παλαιστινιακό θύλακα από την έναρξη των ισραηλινών στρατιωτικών επιχειρήσεων.

Διεθνής διάσταση και προοπτικές

Η υπόθεση του «NAZA» αναμένεται να συνεχίσει να προκαλεί διεθνές ενδιαφέρον, καθώς συνδυάζει ζητήματα ελευθερίας της έκφρασης, λογοδοσίας των ενόπλων δυνάμεων και ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Για τους Έλληνες αναγνώστες, το θέμα φωτίζει τις ευρύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουν οι δημοκρατίες όταν καλούνται να ισορροπήσουν ανάμεσα στην εθνική ασφάλεια και την προστασία των θεμελιωδών ελευθεριών, ένα δίλημμα που απασχολεί και την ευρωπαϊκή δημόσια σφαίρα. Η εξέλιξη της έρευνας που διέταξε ο Νετανιάχου και οι αντιδράσεις των σκηνοθετών θα καθορίσουν αν η ταινία θα παραμείνει ένα σημείο τριβής ή θα οδηγήσει σε ευρύτερο διάλογο για τη διαφάνεια και τη λογοδοσία.