Κος: Η διεύρυνση της ΕΕ ενισχύει το κράτος δικαίου και την οικονομική ανθεκτικότητα

Κος: Η διεύρυνση της ΕΕ ενισχύει το κράτος δικαίου και την οικονομική ανθεκτικότητα

Η Επίτροπος για τη Διεύρυνση, Μάρτα Κος, σε ομιλία της για τα 30 χρόνια της Transparency International Ελβετίας, τόνισε ότι η προοπτική ένταξης στην ΕΕ λειτουργεί ως καταλύτης για μεταρρυθμίσεις που ενισχύουν τη διαφάνεια και την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης. Η ομιλία πραγματοποιήθηκε σε εκδήλωση της μη κυβερνητικής οργάνωσης κατά της διαφθοράς, με έμφαση στις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων και την Ουκρανία.

Key facts

Πώς συνδέεται η διεύρυνση με τη διαφάνεια;

Στην ομιλία της, η κ. Κος περιέγραψε μια συζήτηση που είχε σε πτήση προς τη Μολδαβία και την Ουκρανία τον Ιούνιο, όταν ενημερώθηκε για την άρση του βέτο από τον νέο Ούγγρο πρωθυπουργό Πέτερ Μάγκιαρ. Ένας υψηλόβαθμος Μολδαβός αξιωματούχος που επέστρεφε από τις Βρυξέλλες τής είπε ότι «είναι ωραίο όταν κερδίζουν οι καλοί». Με τον όρο «καλοί», όπως εξήγησε, εννοούσε νέους ερευνητές δημοσιογράφους που αποκάλυψαν δίκτυα εξαγοράς ψήφων, καθώς και εισαγγελείς και δικαστές που οδήγησαν τον ολιγάρχη Πλαχότνιουκ ενώπιον της δικαιοσύνης.

Η Επίτροπος υπογράμμισε ότι οι μεταρρυθμίσεις στο πλαίσιο της ενταξιακής διαδικασίας αλλάζουν τις ισορροπίες εξουσίας στις υποψήφιες χώρες. Όπως είπε, δίνουν δύναμη σε ερευνητές δημοσιογράφους, ανεξάρτητους δικαστές, εισαγγελείς, μικρούς επιχειρηματίες και μεταρρυθμιστές πολιτικούς, παρέχοντας σαφείς και διαφανείς κανόνες που προστατεύουν όσους αποκαλύπτουν υποθέσεις διαφθοράς. Τι σημαίνει για την οικονομία;

Σύμφωνα με την κ. Κος, η ενταξιακή διαδικασία ενισχύει και την οικονομική ανθεκτικότητα των κοινωνιών. Η έλλειψη διαφάνειας και η διαφθορά έχουν κόστος για τους επιχειρηματίες που χάνουν συμβάσεις έναντι πολιτικά συνδεδεμένων ανταγωνιστών, για τους νέους που δεν έχουν τις κατάλληλες γνωριμίες και για τους φορολογούμενους των οποίων τα χρήματα καταλήγουν σε ιδιωτικές τσέπες. Η ασφάλεια δικαίου, πρόσθεσε, δίνει σε επενδυτές και επιχειρήσεις την εμπιστοσύνη να λαμβάνουν μακροπρόθεσμες αποφάσεις.

Η Επίτροπος αναφέρθηκε και στο «παράδοξο» της ορατότητας: όταν μια χώρα κινείται προς τη σωστή κατεύθυνση, η διαφθορά και οι θεσμικές αδυναμίες γίνονται πιο ορατές, γεγονός που μπορεί να δημιουργήσει την εντύπωση αύξησης της διαφθοράς. Ωστόσο, όπως σημείωσε, αυτό μπορεί να σημαίνει ότι οι θεσμοί αρχίζουν επιτέλους να λειτουργούν. Στην αξιολόγηση της προόδου, είπε, δεν μετράει μόνο ο αριθμός των ερευνών αλλά κυρίως ο τρόπος με τον οποίο αντιδρούν οι αρχές, ιδίως όταν οι έρευνες στρέφονται κατά πολιτικών ή άλλων ισχυρών προσώπων. Ποιες χώρες βρίσκονται στο επίκεντρο;

Η κ. Κος ανέφερε τέσσερις χώρες όπου η κοινωνική αλλαγή είναι ιδιαίτερα εμφανής: το Μαυροβούνιο, το οποίο απέχει λίγους μήνες από την ολοκλήρωση των τελευταίων διαπραγματευτικών κεφαλαίων, την Αλβανία, τη Μολδαβία και την Ουκρανία. Εξέφρασε την ελπίδα ότι σύντομα θα μπορεί να αναφέρει και τη Σερβία στο ίδιο πλαίσιο, όπου το φοιτητικό κίνημα ενισχύθηκε από το αίτημα για κράτος δικαίου μετά το δυστύχημα στον σιδηροδρομικό σταθμό του Νόβι Σαντ, φέρνοντας στο προσκήνιο το σύνθημα «η διαφθορά σκοτώνει». Οι απαιτήσεις των φοιτητών για κράτος δικαίου και ελεύθερα μέσα ενημέρωσης, είπε, συμπίπτουν με τις μεταρρυθμίσεις που αναμένει η ΕΕ από τη Σερβία.

Σύμφωνα με την Επίτροπο, η οικοδόμηση θεσμών λογοδοσίας είναι από τα δυσκολότερα εγχειρήματα για τις υποψήφιες χώρες, καθώς απαιτεί σύγκρουση με ισχυρά συμφέροντα και τεράστια πολιτική βούληση. Η ίδια τόνισε ότι η επόμενη κυβέρνηση στη Σερβία μπορεί να σηματοδοτήσει την αλλαγή πορείας.

Η ομιλία πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο εκδήλωσης για την 30ή επέτειο της Transparency International Ελβετίας, με την Επίτροπο να αναμένεται να συνεχίσει τις επαφές της με τις υποψήφιες χώρες τους επόμενους μήνες, καθώς το Μαυροβούνιο στοχεύει να κλείσει τα τελευταία κεφάλαια εντός του 2026.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Περισσότερα νέα

Sitemap