Λαχίμπ: Η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί πριν χτυπήσει η επόμενη κρίση

Λαχίμπ: Η Ευρώπη πρέπει να προετοιμαστεί πριν χτυπήσει η επόμενη κρίση

Η Επίτροπος της Ευρωπαϊκής Ένωσης αρμόδια για θέματα ετοιμότητας και διαχείρισης κρίσεων, Χατζά Λαχίμπ, παρουσίασε τη στρατηγική της Επιτροπής για την ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ευρώπης σε μια ομιλία της στο Συνέδριο Resilient Europe στην Πράγα, με έμφαση στην πρόληψη και την έγκαιρη προετοιμασία απέναντι σε φυσικές καταστροφές, κυβερνοεπιθέσεις και υβριδικές απειλές. Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, η Επίτροπος επεσήμανε ότι οι ακραίες καιρικές συνθήκες κόστισαν στην Ευρώπη περίπου 45 δισεκατομμύρια ευρώ ετησίως την τελευταία πενταετία, ποσό που θα μπορούσε να είχε διατεθεί σε σχολεία, νοσοκομεία και υποδομές.

Key facts

Ποιες είναι οι κύριες απειλές;

Η Επίτροπος Λαχίμπ περιέγραψε ένα πλέγμα αλληλένδετων κινδύνων που αντιμετωπίζει η Ένωση: πλημμύρες και πυρκαγιές, πόλεμος στα σύνορα, υβριδικές και κυβερνοεπιθέσεις, σαμποτάζ, υγειονομικές έκτακτες ανάγκες, αλλά και οι αβεβαιότητες που φέρνει η τεχνητή νοημοσύνη. Όπως εξήγησε, μια κρίση μπορεί γρήγορα να μεταδοθεί από τον έναν τομέα στον άλλον — μια κυβερνοεπίθεση μπορεί να παραλύσει ένα νοσοκομείο, ενώ μια πλημμύρα μπορεί να κόψει το ρεύμα και το πόσιμο νερό. Ανέφερε επίσης ότι πέρυσι στην Ισπανία και την Πορτογαλία εκατομμύρια άνθρωποι έμειναν χωρίς ηλεκτρικό ρεύμα, με τρένα να σταματούν και νοσοκομεία να λειτουργούν με εφεδρικές γεννήτριες.

Στάθηκε ιδιαίτερα στις επιπτώσεις των συγκρούσεων. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή, είπε, έχει εκτοπίσει εκατομμύρια ανθρώπους και οι δονήσεις φτάνουν σε κάθε ευρωπαϊκή κουζίνα μέσω των αυξημένων τιμών τροφίμων και ενέργειας. Παράλληλα, ο πόλεμος της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας διανύει πλέον τον πέμπτο χρόνο του και η απειλή πλησιάζει όλο και περισσότερο. Ως παράδειγμα υβριδικής επίθεσης, ανέφερε ένα drone που μετέφερε εκρηκτικά και εντοπίστηκε φέτος το καλοκαίρι στο αεροδρόμιο της Λειψίας, κοντά στα τσεχικά σύνορα. Η κλιματική κρίση ως πολλαπλασιαστής κινδύνου

Η Επίτροπος υπογράμμισε ότι η Ευρώπη θερμαίνεται δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο και ότι το φετινό καλοκαίρι ήταν το θερμότερο που έχει καταγραφεί ποτέ στη δυτική Ευρώπη. Οι πυρκαγιές, όπως είπε, έχουν μετατραπεί σε «πύρινες κόλασεις» που μαίνονται ταυτόχρονα σε πολλά σημεία, συχνά κοντά σε μεγάλες πόλεις, όπως στο Μπορντό και τη Μαδρίτη φέτος το καλοκαίρι. Θύμισε δε ότι το 2022 οι φλόγες έπληξαν το Εθνικό Πάρκο Βοημικής Ελβετίας, με τη συμμετοχή περισσότερων από 6.000 Τσέχων πυροσβεστών, και ότι η Ευρώπη ανταποκρίθηκε στέλνοντας εναέρια μέσα από την Ιταλία και τη Σουηδία και ελικόπτερα από γειτονικές χώρες. «Όταν μια χώρα πνίγεται, οι Ευρωπαίοι περνούν τα σύνορα για να βοηθήσουν τους γείτονες», τόνισε, περιγράφοντας την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη εν δράσει.

Αναφέρθηκε επίσης στις καταστροφικές πλημμύρες του Σεπτεμβρίου 2024 στην Τσεχία και τις γειτονικές της χώρες, όταν χιλιάδες άνθρωποι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους και πολλοί εργάστηκαν ασταμάτητα. «Όταν το νερό αρχίζει να ανεβαίνει, είναι πολύ αργά για να αρχίσεις την προετοιμασία», είπε χαρακτηριστικά, εξηγώντας γιατί η πρόληψη πρέπει να προηγείται της κρίσης. Τι περιλαμβάνει η στρατηγική ετοιμότητας

Η Επίτροπος παρουσίασε τρεις άξονες της στρατηγικής της ΕΕ για την ετοιμότητα. Πρώτον, τη δημιουργία ενός ενιαίου χάρτη κινδύνων: σύντομα θα δημοσιευθεί η πρώτη Ολοκληρωμένη Αξιολόγηση Κινδύνων και Απειλών, που θα αποτυπώνει σε ένα μόνο έγγραφο απειλές ασφαλείας, φυσικούς κινδύνους, υγειονομικές έκτακτες ανάγκες και τεχνολογικούς κινδύνους. Παράλληλα, η Επιτροπή συνεργάζεται με τα κράτη μέλη για τη θέσπιση ελάχιστων απαιτήσεων ετοιμότητας σε επίπεδο ΕΕ, με στόχο τη διασφάλιση βασικής προστασίας για όλους, από το νοσοκομείο μέχρι τη βρύση της κουζίνας.

Δεύτερον, την εξασφάλιση αποθεμάτων πριν από την επόμενη ανάγκη. Η Επίτροπος θύμισε ότι κατά τη διάρκεια της πανδημίας οι ευρωπαϊκές χώρες ανταγωνίζονταν μεταξύ τους για τις ίδιες μάσκες. Πέρυσι, η ΕΕ λάνσαρε στρατηγικές για τα αποθέματα και τα ιατρικά αντίμετρα, ώστε να υπάρχουν έτοιμα αποθέματα κρίσιμων φαρμάκων, ιατρικού εξοπλισμού, εμβολίων, θεραπειών και διαγνωστικών τεστ, τα οποία θα αναπτύσσονται ταχύτερα στην επόμενη υγειονομική κρίση.

Τρίτον, την αντιμετώπιση της αυξανόμενης απειλής από πυρκαγιές και καύσωνες. Νωρίτερα φέτος, η ΕΕ υιοθέτησε μια ευρωπαϊκή προσέγγιση για τις πυρκαγιές που καλύπτει όλα τα στάδια, από την πρόληψη έως την απόκριση και την αποκατάσταση. Τον περασμένο μήνα, η Πρόεδρος Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν ανακοίνωσε τη σύσταση μιας νέας συμβουλευτικής ομάδας έμπειρων πυροσβεστών και διαχειριστών κρίσεων, καθώς και ένα ευρωπαϊκό σχέδιο για την αντιμετώπιση των καυσώνων. «Πρέπει να μάθουμε από εκείνους που έχουν πολεμήσει τις φωτιές, έχουν οργανώσει εκκενώσεις και έχουν συντονίσει την απόκριση έκτακτης ανάγκης. Ανθρώπους σαν εσάς», δήλωσε η Επίτροπος απευθυνόμενη στο κοινό της Πράγας. Από την πολιτική προστασία στην κοινωνία της ετοιμότητας

Η Επίτροπος τόνισε ότι η ετοιμότητα δεν μπορεί να είναι αποκλειστικά υπόθεση των κρατικών υπηρεσιών. «Ακόμη και οι καλύτερες υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης δεν μπορούν να τα καταφέρουν μόνος τους», είπε, υπογραμμίζοντας ότι η ετοιμότητα αφορά όλους: επιχειρήσεις, κοινότητες και πολίτες, που αποτελούν κρίκους της ίδιας αλυσίδας. Ανέφερε επίσης ότι όταν οι πολιτικές υπηρεσίες έκτακτης ανάγκης υπερφορτώνονται, ο στρατός είναι έτοιμος να επέμβει, και ότι σήμερα η ασφάλεια μιας πόλης απαιτεί τη συνεργασία πολιτών και στρατού.

Στο πλαίσιο της λεγόμενης «ετοιμότητας εκ σχεδιασμού», η Επιτροπή προτείνει κάθε ευρώ που δαπανάται και κάθε νέα πολιτική να αξιολογούνται με δύο ερωτήματα: κάνει την Ευρώπη καλύτερα προετοιμασμένη και θα λειτουργήσει υπό πίεση; Σύμφωνα με την Επίτροπο, η αρχή αυτή ενσωματώνεται ήδη στην πρόταση για τον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ, όπου η ετοιμότητα και η ασφάλεια θα ενταχθούν σε κάθε μεγάλο πρόγραμμα. Η ίδια άντλησε το παράδειγμά της από την ιστορία του κτιρίου όπου μίλησε: στην οροφή του παλατιού στέκονται τέσσερα πέτρινα αγάλματα που συμβολίζουν τα τέσσερα στοιχεία της φύσης — φωτιά, νερό, αέρας, γη — και που σήμερα, όπως είπε, διαβάζονται σαν μια αξιολόγηση κινδύνου. Τι ακολουθεί

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να δημοσιεύσει την πρώτη Ολοκληρωμένη Αξιολόγηση Κινδύνων και Απειλών, ενώ βρίσκεται σε εξέλιξη η διαπραγμάτευση με τα κράτη μέλη για τις ελάχιστες απαιτήσεις ετοιμότητας. Στο μεταξύ, η συζήτηση για την ενσωμάτωση της ετοιμότητας στον επόμενο μακροπρόθεσμο προϋπολογισμό της ΕΕ θα αποτελέσει βασικό πεδίο διαβούλευσης τους επόμενους μήνες, με την Επιτροπή να επιδιώκει τη δέσμευση των εθνικών κυβερνήσεων, των τοπικών αρχών και των πολιτών.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή

Περισσότερα νέα

Sitemap