Σύνοδος Κορυφής: Το διπλό αδιέξοδο, οι νέοι φόροι και το ραντεβού του Νοεμβρίου

• 2026-10-15
• Κόσμος
• Σύνταξη
• Source: Το Βήμα

Κόσμος 16.10.2026 01:00 Κόσμος Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Χολίδης Πίεση από τον Μακρόν, «κόκκινες γραμμές» από τη Μέτσολα Κόσμος 4 ώρες πριν 16.10.2026 01:00 Κόσμος Επιμέλεια: Κωνσταντίνος Χολίδης Αδιέξοδο στον επταετή προϋπολογισμό, σύγκρουση για το ETS2 και εμπλοκή στη γαλλογερμανική συμφωνία για τα αυτοκίνητα σημάδεψαν την πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής της ΕΕ. Κάντε TO BHMA προτιμώμενη πηγή Η πρώτη ημέρα της Συνόδου Κορυφής του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου έληξε χωρίς πρόοδο στα δύο μεγάλα ζητήματα που είχε θέσει ως προτεραιότητα ο πρόεδρος Αντόνιο Κόστα : την ενίσχυση της οικονομίας της Ένωσης και τον καθορισμό των δημοσιονομικών προτεραιοτήτων. Μια τρίωρη αντιπαράθεση για την τιμολόγηση των εκπομπών άνθρακα των αυτοκινήτων εκτροχίασε τον προγραμματισμό, ενώ οι «27» παρέμειναν αμετακίνητοι στις θέσεις τους για το Πολυετές Δημοσιονομικό Πλαίσιο 2028-2034. Αρκετές κυβερνήσεις αμφισβητούν πλέον ανοιχτά τον στόχο συμφωνίας έως τον Δεκέμβριο του 2026. Ο υπηρεσιακός πρωθυπουργός της Σουηδίας Ουλφ Κρίστερσον δήλωσε ότι δεν θα υπάρξει συμφωνία «αυτόν τον μήνα» ούτε τον επόμενο, ότι δεν γνωρίζει αν είναι εφικτή πριν από το τέλος του έτους και ότι «δεν βιαζόμαστε». Η στάση αυτή έρχεται σε αντίθεση με τις επανειλημμένες προειδοποιήσεις του Κόστα, ο οποίος υποστηρίζει ότι μια συμφωνία έως τον Δεκέμβριο είναι αναγκαία και εφικτή. Κατά την εκτίμησή του, αν οι διαπραγματεύσεις μετατεθούν στο 2027, η διαδικασία θα ξεπεράσει τον εκλογικό κύκλο και η συμφωνία θα μπορούσε να καθυστερήσει έως τον Οκτώβριο, επικίνδυνα κοντά στην έναρξη ισχύος του νέου προϋπολογισμού τον Ιανουάριο του 2028. Η διατύπωση των συμπερασμάτων της Συνόδου τροποποιήθηκε ήδη πριν από την έναρξη των εργασιών: ο ρητός στόχος για οριστική συμφωνία έως το τέλος του έτους αντικαταστάθηκε από μια πιο επιφυλακτική διατύπωση, σύμφωνα με την οποία μια συμφωνία πριν από το τέλος του 2026 θα επέτρεπε την έγκριση των νομοθετικών πράξεων το 2027. Εκλογικές πιέσεις και πρόταση για συντομότερο προϋπολογισμό Ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν προειδοποίησε ότι πρέπει να υπάρξει συμφωνία έως το τέλος του έτους , καθώς δεν θα διαθέτει πολιτική εντολή να υπογράψει τους μήνες πριν από τις προεδρικές εκλογές του Απριλίου 2027. Η Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι ανέφερε ότι μια συμφωνία τον Δεκέμβριο θα είναι δύσκολη, αλλά όχι αδύνατη. Ο πρόεδρος της Κύπρου Νίκος Χριστοδουλίδης επανέλαβε ότι η συμφωνία πρέπει να επιτευχθεί έως το τέλος του έτους, ωστόσο παραδέχθηκε ότι οι εκλογές στην Ισπανία τον Νοέμβριο καθιστούν το ενδεχόμενο λιγότερο πιθανό. Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι ο πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ θα ηττηθεί από το κεντροδεξιό και το ακροδεξιό στρατόπεδο, γεγονός που θα μπορούσε να μεταθέσει τον χρονικό ορίζοντα της συναίνεσης στο 2027. Ο Χριστοδουλίδης πρότεινε επίσης να εξεταστεί η έγκριση προϋπολογισμού τριών ή τεσσάρων ετών αντί επταετίας , επικαλούμενος την αβεβαιότητα για το 2030-2031. Αξιωματούχος της ΕΕ χαρακτήρισε την ιδέα «περίεργη», ενώ μια τέτοια αλλαγή πιθανότατα θα απαιτούσε τροποποίηση των Συνθηκών, καθώς το δίκαιο της ΕΕ προβλέπει προϋπολογισμό διάρκειας τουλάχιστον πέντε ετών. Ο ίδιος εκτιμά ότι ο προϋπολογισμός θα περικοπεί κατά περίπου 10% έως 11% σε σχέση με την πρόταση της Κομισιόν. Δύο στρατόπεδα και εσωτερικές ρήξεις Η σύγκρουση εξελίσσεται μεταξύ δύο συνασπισμών. Από τη μία βρίσκονται οι «φειδωλές» χώρες, με επικεφαλής τη Γερμανία και συμμετοχή της Ολλανδίας και της Σουηδίας, που ζητούν μικρότερο προϋπολογισμό. Από την άλλη βρίσκονται οι «Φίλοι της Συνοχής», ομάδα 17 κρατών που αντιτίθενται σε μεγάλες περικοπές στη γεωργία και στα περιφερειακά ταμεία. Ούτε τα δύο στρατόπεδα είναι ενιαία: Ισπανία και Ιταλία δίνουν έμφαση στις αγροτικές επιδοτήσεις, ενώ οι χώρες της Βαλτικής επιδιώκουν αύξηση των αμυντικών δαπανών. Στην πλευρά των «φειδωλών», η Γερμανία και η Σουηδία θεωρούνται οι πιο αδιάλλακτες, ενώ η Φινλανδία θέλει να προστατεύσει τις χρηματοδοτήσεις προς τους αγρότες της. Η Γαλλία δεν έχει επιλέξει ξεκάθαρα στρατόπεδο, ενώ Βέλγιο και Λουξεμβούργο εμφανίζονται αναποφάσιστα. Στη διάρκεια των κλειστών συζητήσεων, ο Γερμανός καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς ζήτησε εκ νέου σημαντική μείωση του συνολικού μεγέθους του προϋπολογισμού, ώστε να περιοριστούν οι γερμανικές εισφορές, και υποδείκνυσε την πολιτική συνοχής ως βασικό πεδίο περικοπών, προειδοποιώντας ωστόσο κατά μεγάλων περικοπών σε νέες προτεραιότητες όπως η ανταγωνιστικότητα και η ασφάλεια. Η τοποθέτηση αυτή είναι δυσμενής για τα γερμανικά κρατίδια, που προειδοποιούν κατά των μειώσεων. Η Μελόνι , αντίθετα, απηύθυνε θερμή έκκληση να αποφευχθούν περαιτέρω περικοπές, μετά τη μείωση της πρότασης της Κομισιόν κατά 159 δισ. ευρώ από την ιρλανδική προεδρία, υποστηρίζοντας ότι οι πληρωμές προς τις φτωχότερες περιφέρειες, που είναι αντιδημοφιλείς στις βόρειες χώρες, είναι καθοριστικές για την ανταγωνιστικότητα. (Τα ελληνικά δημοσιεύματα αναφέρουν μείωση 141 δισ. ευρώ, ποσό που διαφέρει από το ανωτέρω.) Η πρόταση της ιρλανδικής προεδρίας απορρίφθηκε σε μεγάλο βαθμό από τα κράτη-μέλη. Νέοι πόροι και σύγκρουση για το ETS Στο κλείσιμο της συνεδρίασης, ο Κόστα δεσμεύτηκε να εξετάσει τις προτάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για φόρους σε εταιρείες κρυπτονομισμάτων, στον διαδικτυακό τζόγο και στους τεχνολογικούς κολοσσούς, καθώς και ελληνική πρόταση για διοχέτευση στον προϋπολογισμό των εσόδων από μελλοντικές εθνικές δημοπρασίες ραδιοφάσματος 6G. Οι κυβερνήσεις αντιτίθενται εδώ και περισσότερο από έναν χρόνο στους πέντε φόρους («ίδιους πόρους») που πρότεινε η Κομισιόν, θεωρώντας ότι πλήττουν δυσανάλογα τις εθνικές τους βιομηχανίες. Οι ιδέες του Κοινοβουλίου είχαν μείνει εκτός της αναθεωρημένης ιρλανδικής πρότασης. Ο Κόστα αναλαμβάνει τη διαπραγμάτευση από την ιρλανδική προεδρία και θα κυκλοφορήσει νέα στοιχεία πριν από έκτακτη σύνοδο στις 26 Νοεμβρίου. Η συζήτηση για το Σύστημα Εμπορίας Εκπομπών (ETS), και ιδίως το ETS2, εξελίχθηκε σε «χάος», σύμφωνα με τρεις διπλωμάτες, και ανάγκασε τον Κόστα να διακόψει τη σχεδιαζόμενη συνέντευξη Τύπου και να μεταθέσει τις συζητήσεις μετά το δείπνο. Συνασπισμ