Δεύτερος ετήσιος κύκλος διαχείρισης μετανάστευσης: Ελλάδα και Κύπρος υπό μεταναστευτική…

• 2026-11-08
• Ειδήσεις
• Σύνταξη
• Source: Ευρωπαϊκή Επιτροπή https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/el/qanda_26_2366

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δρομολόγησε τον δεύτερο ετήσιο κύκλο διαχείρισης της μετανάστευσης, στο πλαίσιο του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο, όπως ανακοίνωσε με δημοσίευσή της. Σύμφωνα με τα πορίσματα της ετήσιας έκθεσης, η Ελλάδα και η Κύπρος χαρακτηρίζονται ως κράτη μέλη υπό μεταναστευτική πίεση λόγω του δυσανάλογου επιπέδου αφίξεων κατά το παρελθόν έτος, ενώ η Ιταλία και η Ισπανία βρίσκονται επίσης υπό ανάλογη πίεση.

Key facts

Τι περιλαμβάνει ο δεύτερος ετήσιος κύκλος;

• Η Ελλάδα και η Κύπρος βρίσκονται υπό μεταναστευτική πίεση λόγω δυσανάλογου επιπέδου αφίξεων το προηγούμενο έτος.
• Το Βέλγιο, η Τσεχία, η Γερμανία, η Εσθονία, η Ιρλανδία, η Γαλλία, η Κροατία, η Λετονία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η Φινλανδία διατρέχουν κίνδυνο μεταναστευτικής πίεσης.
• Η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Κροατία, η Αυστρία και η Πολωνία αντιμετωπίζουν σημαντική μεταναστευτική κατάσταση λόγω σωρευτικής πίεσης της τελευταίας πενταετίας.
• Η Ιταλία είναι υπό μεταναστευτική πίεση λόγω του δυσανάλογου αριθμού αφίξεων μετά από επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στη θάλασσα.
• Η Ισπανία υφίσταται μεταναστευτική πίεση, λαμβανομένης υπόψη της συνολικής κατάστασης και του περιστατικού στη Θέουτα.

Ο δεύτερος ετήσιος κύκλος διαχείρισης της μετανάστευσης βασίζεται στα θετικά αποτελέσματα του προηγούμενου έτους και περιλαμβάνει τρία βασικά στοιχεία. Πρώτον, την ευρωπαϊκή ετήσια έκθεση για το άσυλο και τη μετανάστευση, η οποία παρέχει επισκόπηση της κατάστασης στην ΕΕ για την προηγούμενη δωδεκάμηνη περίοδο, τις σχετικές εξελίξεις και τις προβλεπόμενες τάσεις για το επόμενο έτος, καθώς και την πορεία εφαρμογής του συμφώνου για τη μετανάστευση και το άσυλο. Δεύτερον, μια εκτελεστική απόφαση της Επιτροπής που καθορίζει ποια κράτη μέλη υφίστανται μεταναστευτική πίεση, διατρέχουν κίνδυνο μεταναστευτικής πίεσης ή αντιμετωπίζουν σημαντική μεταναστευτική κατάσταση, βάσει των πορισμάτων της έκθεσης και τεκμηριωμένης μεθοδολογίας. Τρίτον, μια πρόταση της Επιτροπής για εκτελεστική απόφαση του Συμβουλίου σχετικά με τη δημιουργία της ετήσιας δεξαμενής αλληλεγγύης, η οποία είναι μη δημόσια και αναμένεται να εγκριθεί από το Συμβούλιο. Πώς ορίζονται οι χαρακτηρισμοί;

Σύμφωνα με την ανακοίνωση, τα κράτη μέλη θεωρείται ότι υφίστανται μεταναστευτική πίεση όταν αντιμετωπίζουν μεγάλο αριθμό αφίξεων μεταναστών και αιτούντων άσυλο, μεταξύ άλλων μέσω επιχειρήσεων έρευνας και διάσωσης, τέτοιας κλίμακας ώστε να δημιουργούνται δυσανάλογες υποχρεώσεις σε σχέση με τη συνολική κατάσταση στην ΕΕ, ακόμη και σε ένα καλά προετοιμασμένο σύστημα ασύλου, υποδοχής και μετανάστευσης. Τα κράτη μέλη που χαρακτηρίζονται ως υπό μεταναστευτική πίεση μπορούν να έχουν πρόσβαση στη δεξαμενή αλληλεγγύης.

Τα κράτη μέλη θεωρείται ότι διατρέχουν κίνδυνο μεταναστευτικής πίεσης είτε λόγω σημαντικού αριθμού αφίξεων αιτούντων άσυλο και μεταναστών είτε λόγω παραγόντων όπως ο κίνδυνος χρήσης της μετανάστευσης ως όπλου ή η τεταμένη ικανότητα που συνδέεται με μη επιτρεπόμενες μετακινήσεις αιτούντων άσυλο εντός της ΕΕ. Τα εν λόγω κράτη μέλη έχουν κατά προτεραιότητα πρόσβαση στη μόνιμη εργαλειοθήκη της ΕΕ για τη στήριξη της μετανάστευσης.

Τα κράτη μέλη θεωρείται ότι αντιμετωπίζουν σημαντική μεταναστευτική κατάσταση λόγω των σωρευτικών επιπτώσεων της μετανάστευσης στα οικεία συστήματα ασύλου, μετανάστευσης και υποδοχής κατά την προηγούμενη πενταετία. Αυτά τα κράτη μέλη έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν από το Συμβούλιο να χορηγήσει πλήρη ή μερική αφαίρεση των συνεισφορών αλληλεγγύης τους για το επόμενο έτος. Δεδομένου ότι υπάρχουν διαφορετικά κριτήρια στους υπολογισμούς, ένα κράτος μέλος μπορεί να θεωρηθεί ότι διατρέχει κίνδυνο μεταναστευτικής πίεσης, που καλύπτεται από την περίοδο αναφοράς του προηγούμενου έτους, και αντιμετωπίζει σημαντική μεταναστευτική κατάσταση λόγω του σωρευτικού αποτελέσματος των προηγούμενων πέντε ετών. Ποια είναι τα πορίσματα για την Ελλάδα και την Κύπρο;

Για την τρέχουσα περίοδο αναφοράς, η Επιτροπή διαπιστώνει ότι η Ελλάδα και η Κύπρος βρίσκονται υπό μεταναστευτική πίεση λόγω του δυσανάλογου επιπέδου αφίξεων κατά το παρελθόν έτος. Η Ιταλία βρίσκεται επίσης υπό μεταναστευτική πίεση λόγω του δυσανάλογου αριθμού αφίξεων μετά από επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης στη θάλασσα κατά την ίδια περίοδο. Λαμβανομένης υπόψη της συνολικής μεταναστευτικής κατάστασης και του περιστατικού στη Θέουτα, η Ισπανία υφίσταται επίσης μεταναστευτική πίεση. Τα εν λόγω κράτη μέλη είναι επιλέξιμα για πρόσβαση στη δεξαμενή αλληλεγγύης.

Παράλληλα, το Βέλγιο, η Τσεχία, η Γερμανία, η Εσθονία, η Ιρλανδία, η Γαλλία, η Κροατία, η Λετονία, η Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, οι Κάτω Χώρες, η Πολωνία, η Ρουμανία, η Σλοβενία και η Φινλανδία διατρέχουν κίνδυνο μεταναστευτικής πίεσης. Αυτό οφείλεται είτε στις δευτερογενείς μετακινήσεις, οι οποίες ασκούν σημαντική πίεση στο σύστημα ασύλου και υποδοχής των κρατών μελών, είτε στον υψηλό αριθμό αφίξεων κατά το προηγούμενο έτος, συμπεριλαμβανομένων των αιτήσεων ασύλου και των πιθανών αφίξεων από την Ουκρανία, είτε σε κινδύνους που συνδέονται με την οπλοποίηση των μεταναστών που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν δυσανάλογες υποχρεώσεις κατά το επόμενο έτος. Τα εν λόγω κράτη μέλη θα έχουν κατά προτεραιότητα πρόσβαση στη μόνιμη εργαλειοθήκη της ΕΕ για τη στήριξη της μετανάστευσης, η κατάστασή τους θα παρακολουθείται και μπορεί να επαναξιολογείται με ταχύ τρόπο ανάλογα με τις αλλαγές.

Επιπλέον, η Βουλγαρία, η Τσεχία, η Εσθονία, η Κροατία, η Αυστρία και η Πολωνία αντιμετωπίζουν σημαντική μεταναστευτική κατάσταση λόγω της σωρευτικής πίεσης των τελευταίων πέντε ετών. Θα έχουν τη δυνατότητα να ζητήσουν από το Συμβούλιο να χορηγήσει πλήρη ή μερική έκπτωση από τις συνεισφορές τους στη δεξαμενή αλληλεγγύης για το επόμενο έτος. Ποια είναι η βάση της αξιολόγησης;

Η Επιτροπή προβαίνει σε αυτή την αξιολόγηση με βάση την επισκόπηση της κατάστασης του ασύλου και της μετανάστευσης που παρατίθεται στην ετήσια έκθεση, χρησιμοποιώντας μεθοδολογία που ανέπτυξε σε διαβούλευση με τα κράτη μέλη. Η αξιολόγηση εξετάζει ποσοτικά και ποιοτικά κριτήρια που ορίζονται στην ισχύουσα νομοθεσία, προκειμένου να καθοριστούν οι μεταναστευτικές καταστάσεις και πιέσεις που αντιμετωπίζει κάθε κράτος μέλος. Τι σημαίνει για την Ελλάδα;

Για την Ελλάδα, ο χαρακτηρισμός ως κράτους μέλους υπό μεταναστευτική πίεση συνεπάγεται πρόσβαση στη δεξαμενή αλληλεγγύης, η οποία αποσκοπεί στη στήριξη των κρατών που αντιμετωπίζουν δυσανάλογες υποχρεώσεις λόγω μεταναστευτικών ροών. Το γεγονός ότι η χώρα βρίσκεται στην ομάδα των κρατών μελών που υφίστανται μεταναστευτική πίεση, μαζί με την Κύπρο, την Ιταλία και την Ισπανία, αντανακλά το επίπεδο των αφίξεων κατά το προηγούμενο έτος. Η στήριξη παρέχεται μέσω ενός μόνιμου υποχρεωτικού μηχανισμού αλληλεγγύης, στο πλαίσιο του οποίου κάθε κράτος μέλος συμβάλλει με ευέλικτο τρόπο και επιλέγει το είδος της αλληλεγγύης που παρέχει, σύμφωνα με τον κανονισμό για τη διαχείριση του ασύλου και της μετανάστευσης. Τι ακολουθεί;

Η Επιτροπή έχει δρομολογήσει τον δεύτερο ετήσιο κύκλο και αναμένεται η έγκριση από το Συμβούλιο της πρότασης για την ετήσια δεξαμενή αλληλεγγύης, η οποία παραμένει μη δημόσια. Στο μεταξύ, τα κράτη μέλη που έχουν χαρακτηριστεί ως υπό μεταναστευτική πίεση ή ως αντιμετωπίζοντα σημαντική μεταναστευτική κατάσταση θα συνεχίσουν να παρακολουθούνται, με δυνατότητα ταχείας επαναξιολόγησης ανάλογα με τις εξελίξεις.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή