ΕΕ: Παραμένει το αδιέξοδο για άρση κυρώσεων σε Ουσμάνοφ και Φρίντμαν

• 2026-09-22
• Οικονομία
• Σύνταξη

Οι χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν κατάφεραν να καταλήξουν σε συμφωνία έως αργά το βράδυ της Δευτέρας σχετικά με την άρση των κυρώσεων που έχουν επιβληθεί στους Ρώσους ολιγάρχες Αλίσερ Ουσμάνοφ και Μιχαήλ Φρίντμαν. Σύμφωνα με διπλωματικές πηγές, οι διαπραγματεύσεις θα συνεχιστούν στις Βρυξέλλες, με τους πρεσβευτές των κρατών-μελών να συναντώνται εκ νέου την Τρίτη στις 06:00 GMT, δηλαδή στις 8:00 ώρα Ελλάδας.

Το στοίχημα της παράτασης

Στόχος της νέας συνάντησης είναι να επιτευχθεί τελικά συμφωνία για την παράταση των κυρώσεων, οι οποίες αφορούν περίπου 3.000 πρόσωπα και οντότητες και έχουν επιβληθεί στο πλαίσιο του πολέμου στην Ουκρανία. Το αδιέξοδο της Δευτέρας καταδεικνύει πόσο ευαίσθητη παραμένει η ισορροπία εντός της Ένωσης, όταν τίθεται ζήτημα άρσης μέτρων σε βάρος μεμονωμένων προσώπων, ακόμη και όταν πρόκειται για μια ευρύτερη συμφωνία που αφορά χιλιάδες καταχωρίσεις.

Οι διπλωμάτες δεν έδωσαν στη δημοσιότητα λεπτομέρειες για τους λόγους που οδήγησαν στην παράταση των διαβουλεύσεων, ούτε για το ποιες αντιπροσωπείες προβάλλουν επιφυλάξεις. Η διαδικασία πάντως παραμένει ανοιχτή, με τις συζητήσεις να μεταφέρονται στη σημερινή σύνοδο των μόνιμων αντιπροσώπων.

Διαπραγματεύσεις στις Βρυξέλλες

Η επανάληψη των συνομιλιών σε επίπεδο πρεσβευτών είναι η συνήθης διαδικασία στην ΕΕ όταν δεν επιτυγχάνεται συναίνεση σε μια πρώτη ανάγνωση. Οι αποφάσεις για τις κυρώσεις λαμβάνονται ομόφωνα, γεγονός που σημαίνει ότι κάθε κράτος-μέλος διαθέτει de facto δικαίωμα βέτο. Αυτό εξηγεί γιατί ακόμη και μια τεχνικού χαρακτήρα συμφωνία μπορεί να καθυστερήσει, όταν εγείρονται ενστάσεις από μία ή περισσότερες αντιπροσωπείες.

Οι Βρυξέλλες έχουν επανειλημμένα τονίσει ότι το καθεστώς των κυρώσεων παραμένει ενιαίο και ότι τυχόν αλλαγές σε επιμέρους καταχωρίσεις δεν πρέπει να υπονομεύουν τη συνολική πολιτική πίεσης προς τη Ρωσία. Η σημερινή συνάντηση αναμένεται να δείξει αν υπάρχουν περιθώρια για συμβιβασμό ή αν η εκκρεμότητα θα παραταθεί περαιτέρω.

Οι επόμενες κινήσεις

Το ζήτημα της άρσης κυρώσεων σε μεμονωμένα πρόσωπα έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα στο εσωτερικό της Ένωσης, καθώς συνδέεται με τη γενικότερη συζήτηση για την αποτελεσματικότητα και τη νομική αντοχή των μέτρων. Οποιαδήποτε απόφαση για διαγραφή ονομάτων από τη λίστα λαμβάνεται υπό το φως δικαστικών αποφάσεων, διπλωματικών ισορροπιών και της ανάγκης διατήρησης της ενότητας των 27.

Για την Ελλάδα, η εξέλιξη αυτή έχει άμεσο ενδιαφέρον, καθώς η χώρα συμμετέχει στις αποφάσεις για τις κυρώσεις και επηρεάζεται από τις επιπτώσεις τους στην ενεργειακή αγορά, τις ναυτιλιακές δραστηριότητες και τις εμπορικές σχέσεις με τρίτες χώρες. Η Αθήνα έχει ταχθεί υπέρ της ενιαίας ευρωπαϊκής στάσης, αποφεύγοντας μεμονωμένες πρωτοβουλίες.

Η ευρύτερη εικόνα

Το αποτέλεσμα της σημερινής συνόδου αναμένεται να καθορίσει τον ρυθμό με τον οποίο θα προχωρήσει η ανανέωση του συνολικού πακέτου κυρώσεων. Αν επιτευχθεί συμφωνία, η απόφαση θα σηματοδοτήσει τη συνέχιση της πολιτικής πίεσης προς τη Μόσχα με παράλληλη εξέταση αιτημάτων άρσης για συγκεκριμένα πρόσωπα. Αν όχι, το ζήτημα θα επανέλθει στο τραπέζι τις επόμενες ημέρες, με τον χρόνο να πιέζει, δεδομένης της ανάγκης για έγκαιρη ανανέωση των μέτρων που λήγουν.

Η υπόθεση Ουσμάνοφ και Φρίντμαν λειτουργεί ως δείκτης για το πόσο ευέλικτη μπορεί να είναι η ΕΕ στη διαχείριση του κυρωτικού της πλαισίου, χωρίς να ανοίξει ρωγμές στην κοινή γραμμή απέναντι στη Ρωσία. Οι επόμενες ώρες στις Βρυξέλλες θα δείξουν προς τα πού κλίνει η ισορροπία.