Ευρωπαϊκή Επιτροπή: Πρόταση για αναβάθμιση του Σήματος Ευρωπαϊκής Πολιτιστικής Κληρονομιάς

• 2026-10-25
• Ειδήσεις
• Σύνταξη
• Source: Ευρωπαϊκή Επιτροπή https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/el/ip_26_2250

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε την ανανέωση και ενίσχυση του νομικού πλαισίου του σήματος ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς, σύμφωνα με ανακοίνωση που δημοσιεύθηκε στις 23 Οκτωβρίου 2026. Το πρόγραμμα, που θεσπίστηκε το 2011, απονέμει αναγνώριση από την Ευρωπαϊκή Ένωση σε χώρους όπως κτίρια, μνημεία και έγγραφα εξαιρετικής συμβολικής αξίας, οι οποίοι έχουν διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση της ευρωπαϊκής ιστορίας και πολιτισμού. Σήμερα το σήμα συνδέει 80 χώρους σε περισσότερες από 300 τοποθεσίες σε 23 κράτη μέλη.

Key facts

Τι αλλάζει στο καθεστώς αναγνώρισης;

• Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε στις 23 Οκτωβρίου 2026 την ανανέωση του νομικού πλαισίου του σήματος ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς.
• Το σήμα, που θεσπίστηκε το 2011, καλύπτει σήμερα 80 χώρους σε περισσότερες από 300 τοποθεσίες σε 23 κράτη μέλη.
• Η πρόταση περιλαμβάνει τη μετονομασία του σήματος σε «κατάλογο ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς».
• Ο κατάλογος θα επεκταθεί σε χώρους στην Ισλανδία, το Λιχτενστάιν και τη Νορβηγία, καθώς και σε υποψήφιες ή δυνάμει υποψήφιες χώρες για ένταξη στην ΕΕ.
• Η πρόταση θα εξεταστεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο.

Σύμφωνα με την πρόταση, η δράση θα μετονομαστεί από «σήμα ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς» σε «κατάλογο ευρωπαϊκής πολιτιστικής κληρονομιάς». Παράλληλα, προβλέπεται η θέσπιση βραβείου για επιλεγμένους και παρακολουθούμενους χώρους, με κριτήριο τον επιτόπιο αντίκτυπό τους. Το νέο πλαίσιο στοχεύει στη διευκόλυνση της συμμετοχής και της συνεργασίας μεταξύ των χώρων, στη μεγαλύτερη προβολή τους, αλλά και στην ενίσχυση της φωνής των νέων. Επίσης, εισάγονται σαφέστερα κριτήρια και διαδικασίες για την επιλογή και την παρακολούθηση των τοποθεσιών. Ποιοι είναι οι στόχοι της πρωτοβουλίας;

Η Επιτροπή επιδιώκει να αυξήσει την κατανόηση των ευρωπαίων πολιτών για την ιστορία της Ευρώπης και την οικοδόμηση της Ένωσης. Ένας ακόμη στόχος είναι η συμβολή στην ελκυστικότητα και την οικονομική και βιώσιμη ανάπτυξη των περιοχών όπου βρίσκονται οι χώροι, ιδίως μέσω του πολιτιστικού τουρισμού. Η πρωτοβουλία εντάσσεται στο πρόγραμμα «Δημιουργική Ευρώπη» της ΕΕ, το οποίο στηρίζει το σήμα από τη θεσμοθέτησή του το 2011. Πώς επηρεάζονται οι Έλληνες πολίτες;

Για την Ελλάδα, η πρόταση θα μπορούσε να έχει έμμεσες επιπτώσεις, καθώς η χώρα διαθέτει σημαντικούς αρχαιολογικούς χώρους και μνημεία που θα μπορούσαν να διεκδικήσουν αναγνώριση στο πλαίσιο του ανανεωμένου καταλόγου. Ωστόσο, το κείμενο της πρότασης δεν αναφέρει συγκεκριμένες ελληνικές τοποθεσίες. Η ενίσχυση του πολιτιστικού τουρισμού θα μπορούσε να ωφελήσει περιοχές με πολιτιστική κληρονομιά, συμπεριλαμβανομένων ελληνικών προορισμών, εφόσον αυτοί ενταχθούν στο πρόγραμμα. Ποια είναι η επόμενη φάση;

Η πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής θα αποτελέσει τώρα αντικείμενο διαπραγμάτευσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Δεν έχει προσδιοριστεί χρονοδιάγραμμα για την ολοκλήρωση της διαδικασίας. Μέχρι τότε, το υφιστάμενο σήμα συνεχίζει να λειτουργεί με το τρέχον καθεστώς, ενώ η Επιτροπή έχει δημοσιεύσει σχετικές πληροφορίες για τη διαδικασία υποβολής αιτήσεων.

Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή