ΗΠΑ: Ο στρατός παραδέχεται για πρώτη φορά ότι διαθέτει όπλα στο διάστημα

• 2026-09-16
• Κόσμος
• Σύνταξη

Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν πλέον όπλα στο διάστημα, επιβεβαίωσε για πρώτη φορά τη Δευτέρα αξιωματούχος της αμερικανικής Πολεμικής Αεροπορίας, σε μια αποκάλυψη που έρχεται την ώρα που η Κίνα και η Ρωσία εντείνουν τα στρατιωτικά τους προγράμματα σε τροχιά. Η δήλωση έγινε από τον Τρόι Μέινκ, σε συνέδριο της Ένωσης Αεροπορικών και Διαστημικών Δυνάμεων (Air & Space Forces Association) στο Μέριλαντ, σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times.

Η δήλωση του Μέινκ

«Οι Ηνωμένες Πολιτείες διαθέτουν πλέον όπλα ελέγχου του διαστήματος σε τροχιά, ικανά να υπερασπιστούν τις κοινές στρατιωτικές δυνάμεις έναντι εχθρικών ενεργειών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Μέινκ. Ο αξιωματούχος απέφυγε να προσδιορίσει το είδος του όπλου ή να αναλύσει τις δυνατότητές του, υποστηρίζοντας ότι η ακριβής διατύπωση ήταν «σημαντική από άποψη αποτροπής» και ότι περαιτέρω εξηγήσεις για το «τι ακριβώς κάνουμε δεν θα ωφελούσαν την αποτροπή». Πρόσθεσε δε ότι οι ΗΠΑ πρέπει να διασφαλίσουν τη δυνατότητα «ελεύθερης επιχειρησιακής δράσης» στο διάστημα, το οποίο χαρακτήρισε κρίσιμο πεδίο για την αμερικανική στρατιωτική και οικονομική ασφάλεια.

Ορισμός του «ελέγχου του διαστήματος»

Η Διαστημική Δύναμη των ΗΠΑ (US Space Force) ορίζει τον «έλεγχο του διαστήματος» ως αμυντικές ή επιθετικές δραστηριότητες που απαιτούνται για την αμφισβήτηση και τον έλεγχο του διαστημικού πεδίου, με στόχο την επίτευξη διαστημικής υπεροχής. Στο πλαίσιο των πολεμικών επιχειρήσεων, η υπηρεσία έχει δηλώσει ότι τα πλήγματα από το διάστημα μπορούν να περιλαμβάνουν τη χρήση τόσο κινητικών όπλων —δηλαδή όπλων που προκαλούν φυσική καταστροφή— όσο και μη κινητικών όπλων. Ο έλεγχος του διαστήματος μπορεί να διεξάγεται τόσο στο διάστημα όσο και στη Γη και ενδέχεται να περιλαμβάνει επιθέσεις σε επίγειους σταθμούς δορυφόρων ή παρεμβολές σε δορυφορικές επικοινωνίες, σύμφωνα με τον Κλέιτον Σουόπ, αναπληρωτή διευθυντή του προγράμματος διαστημικής ασφάλειας στο Κέντρο Στρατηγικών και Διεθνών Μελετών (CSIS).

Σύνδεση με την αντιπυραυλική ασπίδα Golden Dome

Η ανακοίνωση του Μέινκ συμπίπτει με τις προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ να αναπτύξει ταχύτατα διαστημικές δυνατότητες για την αντιπυραυλική ασπίδα «Golden Dome». Ο αξιωματούχος της Πολεμικής Αεροπορίας δήλωσε τη Δευτέρα ότι υπάρχει πλέον «εξοπλισμός έτοιμος για πτήση» (flight-ready hardware) για διαστημικά αναχαιτιστικά βλήματα —ένα βασικό χαρακτηριστικό του συστήματος Golden Dome— τα οποία θα αναχαιτίζουν εχθρικούς πυραύλους στο διάστημα. Ωστόσο, ειδικοί σε θέματα διαστημικής ασφάλειας προειδοποιούν ότι η αποκάλυψη των ΗΠΑ σχετικά με ένα όπλο σε τροχιά ενδέχεται να οδηγήσει σε πολλαπλασιασμό των διαστημικών όπλων από άλλες κυβερνήσεις.

Αντιδράσεις ειδικών

Ο Κλέιτον Σουόπ, πρώην αξιωματικός τεχνικών πληροφοριών της CIA, χαρακτήρισε τη στάση του Μέινκ «υπερβολικά ασαφή» για να επιτευχθεί ουσιαστική αποτροπή έναντι της Κίνας και της Ρωσίας. «Θα έπρεπε να γνωρίζουν περισσότερα για τις καταστροφικές δυνατότητες του όπλου και για το ποια γραμμή —έστω και αν η αντίληψη γι’ αυτήν είναι αμυδρή— θα έπρεπε να ξεπεράσουν προτού οι ΗΠΑ το χρησιμοποιήσουν», πρόσθεσε. Από την πλευρά της, η Βικτόρια Σάμσον, διευθύντρια του τομέα διαστημικής ασφάλειας και σταθερότητας στον οργανισμό Secure World Foundation, εκτίμησε ότι το εν λόγω όπλο είναι πιθανότατα ένας διαστημικός μηχανισμός παρεμβολών (jammer), δεδομένης της πολιτικής των ΗΠΑ να αποφεύγουν ενέργειες που παράγουν διαστημικά συντρίμμια —κάτι που θα συνέβαινε σε περίπτωση κινητικής επίθεσης. Η Σάμσον προειδοποίησε ακόμη ότι η ανακοίνωση θα μπορούσε να έχει «αντίθετα αποτελέσματα ως προς την αποτροπή», εάν η Κίνα ή η Ρωσία παραδέχονταν ότι διαθέτουν παρόμοια όπλα. «Δημιουργείται έτσι ένας φαύλος κύκλος και, τελικά, κάποιος θα χρησιμοποιήσει ένα από αυτά τα όπλα», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Επιχειρήματα για αντι-διαστημικά προγράμματα

Ο Σαμ Λέαρ, ερευνητής στο Foreign Policy Research Institute, σχολίασε ότι η αποκάλυψη «θα αποτελέσει πλέον ένα επιχείρημα στο οποίο θα μπορούν να ανατρέχουν οι αντίπαλοι των ΗΠΑ ή άλλες χώρες, προκειμένου να δικαιολογήσουν νέα ή υφιστάμενα προγράμματα αντι-διαστημικών δυνατοτήτων». Αν και εξέφρασε επιφυλάξεις για το κατά πόσον η ανακοίνωση του Μέινκ θα πυροδοτούσε τη δημιουργία εντελώς νέων προγραμμάτων από άλλα κράτη, σημείωσε ότι «θα προσφέρει ρητορικά επιχειρήματα σε όσους υποστηρίζουν υφιστάμενα ή νέα προγράμματα σε άλλες χώρες».

Ο ευρύτερος αντίκτυπος

Η εξέλιξη αυτή έρχεται σε μια περίοδο αυξημένου ανταγωνισμού στο διάστημα, με τις ΗΠΑ, την Κίνα και τη Ρωσία να επενδύουν σε τεχνολογίες που θα μπορούσαν να μεταβάλουν τις ισορροπίες ασφαλείας. Για την Ελλάδα, ως μέλος του ΝΑΤΟ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης, η ενίσχυση των διαστημικών εξοπλισμών εγείρει ερωτήματα σχετικά με την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία και την ανάγκη θωράκισης κρίσιμων υποδομών, όπως οι δορυφορικές επικοινωνίες και τα συστήματα πλοήγησης. Παράλληλα, η συζήτηση για την αποτροπή και την αποφυγή κούρσας εξοπλισμών στο διάστημα αναμένεται να απασχολήσει και τους ευρωπαϊκούς θεσμούς, καθώς οι επιπτώσεις από μια ενδεχόμενη χρήση διαστημικών όπλων δεν θα περιορίζονταν στα εμπλεκόμενα κράτη, αλλά θα είχαν παγκόσμιες συνέπειες για την ασφάλεια και την οικονομία.