Κίνα: «Φρένο» στα ταξίδια στο εξωτερικό με νέους αυστηρούς κανόνες

• 2026-09-16
• Κόσμος
• Σύνταξη

Η Κίνα θέτει σε ισχύ από την Τρίτη νέους, σαρωτικούς κανόνες που περιορίζουν τα ταξίδια των πολιτών της στο εξωτερικό, σε μια κίνηση που αποσκοπεί στην προστασία κρατικών μυστικών, προηγμένων τεχνολογιών και εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού. Σύμφωνα με αναλυτές, τα μέτρα θα επισημοποιήσουν τους ήδη αυξανόμενους περιορισμούς για μεσαία και ανώτερα στελέχη της δημόσιας διοίκησης, στελέχη του Κομμουνιστικού Κόμματος και υπαλλήλους κρατικών επιχειρήσεων, ενώ θα επηρεάσουν και ιδιώτες που εργάζονται σε ευαίσθητους τομείς.

Ποιοι περιορισμοί επιβάλλονται

Οι παραβάτες των νέων κανόνων θα αντιμετωπίζουν βαριά πρόστιμα και απαγορεύσεις εξόδου από τη χώρα, με διάρκεια που κυμαίνεται από τρεις μήνες έως και αόριστο χρονικό διάστημα. Η νομοθεσία, όπως εκτιμούν αναλυτές, επαναφέρει την Κίνα στο καθεστώς απαγόρευσης ταξιδιών στο εξωτερικό που ίσχυε επί δεκαετίες κατά την εποχή του Μάο, περιορισμοί που είχαν αρθεί πλήρως μόνο όταν το Πεκίνο άνοιξε την οικονομία του στο διεθνές εμπόριο.

«Το αποτέλεσμα ενδέχεται να είναι μια σταδιακή επιστροφή στο μοντέλο της περιόδου πριν από τη δεκαετία του 1990, όπου τα διεθνή ταξίδια αντιμετωπίζονταν λιγότερο ως ατομικό δικαίωμα και περισσότερο ως προνόμιο που εξαρτάται από διοικητική έγκριση», δήλωσε στους Financial Times ο Henry Gao, καθηγητής Νομικής στο Πανεπιστήμιο Διοίκησης της Σιγκαπούρης. «Πέρα από τον περιορισμό της μετακίνησης, αυτή η προσέγγιση συμβάλλει στο να διατηρούνται τόσο οι άνθρωποι όσο και τα κεφάλαια πιο σταθερά εντός της σφαίρας ελέγχου του κομματικού – κρατικού μηχανισμού».

Η υπογραφή του διατάγματος

Ο πρωθυπουργός Λι Τσιανγκ υπέγραψε το διάταγμα τον Ιούλιο και το Κρατικό Συμβούλιο, υπό την ηγεσία του Λι, δήλωσε τότε ότι οι κανονισμοί τυποποιούσαν τις διαδικασίες εξόδου και εισόδου και αποσκοπούσαν στη «διασφάλιση της εθνικής κυριαρχίας, της ασφάλειας και των συμφερόντων ανάπτυξης». Οι νέοι κανόνες θεσπίζονται καθώς το Πεκίνο δημιουργεί ένα πλέγμα κανονισμών με στόχο την αντιμετώπιση των ξένων κυρώσεων και τον ανταγωνισμό με τις ΗΠΑ για την τεχνολογική κυριαρχία.

Στο πλαίσιο αυτό, έχουν αυστηροποιηθεί οι ταξιδιωτικοί περιορισμοί, ιδίως για τους δημόσιους υπαλλήλους αλλά και για άλλους τομείς. Σε μία από τις πιο χαρακτηριστικές πρόσφατες περιπτώσεις, στον Σιάο Χονγκ, διευθύνοντα σύμβουλο της πλατφόρμας τεχνητής νοημοσύνης Manus, καθώς και σε άλλα ανώτερα στελέχη της διοίκησης, επιβλήθηκε απαγόρευση εξόδου από τη χώρα λόγω της πώλησης της νεοφυούς επιχείρησής τους στον αμερικανικό τεχνολογικό όμιλο Meta.

Τι προβλέπουν οι κανονισμοί

Οι νέοι νόμοι «αποτελούν μία από τις σημαντικότερες διοικητικές ρυθμίσεις στον τομέα της διαχείρισης εξόδου και εισόδου» εδώ και πάνω από μία δεκαετία, ανέφερε η δικηγορική εταιρεία DLA Piper, προσθέτοντας ότι «οι παραβιάσεις των ελέγχων εξαγωγών συνδέονται πλέον ρητά με τις απαγορεύσεις εξόδου».

Το άρθρο 4 των Κανονισμών του Κρατικού Συμβουλίου για τη Διαχείριση Εξόδου και Εισόδου ορίζει ότι, εάν ένας Κινέζος πολίτης «παραβιάζει τους κανονισμούς ελέγχου εξαγωγών ή εισαγωγής και εξαγωγής τεχνολογίας που ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο την εθνική βιομηχανική ή τεχνολογική ασφάλεια», οι κυβερνητικές υπηρεσίες μπορούν «να του απαγορεύσουν την έξοδο από τη χώρα». Οι κανόνες δεν εστίαζαν αποκλειστικά στον ιδιωτικό τομέα, ωστόσο παρείχαν στις αρχές «έναν πιο σαφή δρόμο για την επιβολή απαγορεύσεων εξόδου σε άτομα που εργάζονται σε ιδιωτικές εταιρείες, συμπεριλαμβανομένων στελεχών τεχνολογίας και ερευνητών», δήλωσε ο Dai Menghao, εταίρος αρμόδιος για θέματα συμμόρφωσης στο εμπόριο στη δικηγορική εταιρεία King & Wood. «Η φράση “ενδέχεται να θέσουν σε κίνδυνο” παρέχει επίσης στις αρχές σημαντικά περιθώρια διακριτικής ευχέρειας».

Το άρθρο 10 ενθαρρύνει τα γραφεία μετανάστευσης του ιδιωτικού τομέα – έναν κλάδο που κάποτε άκμαζε, με μεσάζοντες να βοηθούν οικογένειες να υποβάλουν αιτήσεις για διαμονή στο εξωτερικό – να καταγγέλλουν «δημόσιους λειτουργούς, στρατιωτικό προσωπικό ή άλλα άτομα» που επιχειρούν να μεταβούν στο εξωτερικό «κατά παράβαση των κανόνων».

Αποτρεπτικό αποτέλεσμα και αυτολογοκρισία

Ο Gao, από το Singapore Management University, επισήμανε ότι ακόμη και όταν οι αρχές δεν απαγόρευαν επίσημα τη μετακίνηση, η προοπτική απόρριψης θα μπορούσε να ενθαρρύνει την αυτολογοκρισία και να αποτρέψει τα άτομα από το να υποβάλουν καν αίτηση για ταξίδι. Αν και οι νέοι κανόνες προσδιορίζουν τους κινδύνους ή τις παραβιάσεις που ενεργοποιούν τις απαγορεύσεις, «η ευρεία διατύπωση του κανονισμού ενδέχεται να έχει πρακτικά αποτρεπτικό αποτέλεσμα» όσον αφορά τα ταξίδια, δήλωσε ο Dai της King & Wood.

Τα στελέχη που είναι υπεύθυνα για την έγκριση ταξιδιών των εργαζομένων – καθώς οι δημόσιοι υπάλληλοι στην Κίνα συχνά υποχρεούνται να παραδίδουν τα διαβατήριά τους και να τα ζητούν πίσω εάν σκοπεύουν να ταξιδέψουν – θα είναι πλέον πιο διστακτικά στην έγκριση των σχετικών αιτήσεων. Οι σύμβουλοι που παρέχουν υπηρεσίες μετανάστευσης διαπιστώνουν ήδη τον αντίκτυπο στις δραστηριότητές τους, σύμφωνα με τον γενικό διευθυντή μιας εταιρείας παροχής υπηρεσιών μετανάστευσης.