ΟΗΕ: Καταγγελία για συγκέντρωση εξουσιών στην κυβέρνηση της Νικαράγουα

• 2026-09-17
• Πολιτική
• Σύνταξη

Ο Ύπατος Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα, Φόλκερ Τουρκ, κατήγγειλε την Τετάρτη τη συγκέντρωση των εξουσιών στα χέρια της κυβέρνησης και του κυβερνώντος κόμματος στη Νικαράγουα, χώρα που κυβερνά με σιδηρά πυγμή ο πρόεδρος Ντανιέλ Ορτέγα από το 2007. Η καταγγελία διατυπώθηκε με αφορμή τη δημοσιοποίηση έκθεσης του Γραφείου της Ύπατης Αρμοστείας, η οποία κάνει λόγο για «προοδευτική διάλυση των δημοκρατικών θεσμών και του κράτους δικαίου» και βλέπει το «de facto τέλος του διαχωρισμού των εξουσιών» στη χώρα της κεντρικής Αμερικής.

Σχεδόν απόλυτος έλεγχος

Σύμφωνα με την έκθεση, η εξουσία είναι ολοένα και περισσότερο συγκεντρωμένη στα χέρια της κυβέρνησης και του κυβερνώντος κόμματος, το οποίο, όπως αναφέρεται, ελέγχει τη νομοθετική εξουσία, τους 153 δήμους και τα δύο νομαρχιακά συμβούλια στις αυτόνομες περιοχές της ακτής της Καραϊβικής. Ο Φόλκερ Τουρκ έκανε λόγο για «σχεδόν απόλυτο έλεγχο» των εξουσιών και για «συστηματική κατάχρηση εξουσίας» που αποδυναμώνει το θεσμικό σύστημα ελέγχων και ισορροπιών. Παράλληλα, υπενθυμίζεται ότι νόμος που υιοθετήθηκε το 2025 έθεσε σώματα ελέγχου-κλειδιά υπό την εξουσία του προέδρου.

Συνταγματική αναθεώρηση αποκλείει την αντιπολίτευση

Στην ανακοίνωση και την έκθεση επισημαίνεται ιδιαίτερα ότι στις αρχές Σεπτεμβρίου το κοινοβούλιο ενέκρινε ομόφωνα αναθεώρηση του Συντάγματος, η οποία απαγόρευσε σε αντιπολιτευόμενους τη συμμετοχή σε εκλογές, εγγυώμενη περαιτέρω ότι η εξουσία θα παραμείνει στα χέρια του προέδρου Ορτέγα. Πρόκειται για εξέλιξη που, κατά τους συντάκτες της έκθεσης, ενισχύει την αποδυνάμωση του δημοκρατικού πλαισίου και περιορίζει δραστικά τον πολιτικό ανταγωνισμό.

Συλλήψεις και εξαναγκαστικές εξαφανίσεις

Η έκθεση υπογραμμίζει τις «συστηματικές» και «αυθαίρετες» συλλήψεις, χαρακτηρίζοντάς τες ως το «κυριότερο εργαλείο καταστολής». Κατά την περίοδο Ιουνίου 2025-Ιουνίου 2026, οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών έκαναν λόγο για 46 κρατούμενους, ενώ η Ύπατη Αρμοστεία κατέγραψε τουλάχιστον οκτώ υποθέσεις εξαναγκαστικών εξαφανίσεων και τέσσερις θανάτους υπό κράτηση, επιρρίπτοντας την ευθύνη στις αρχές. Η έκθεση, που κάνει λόγο για «γενικευμένη ατιμωρησία», σημειώνει πως οι αριθμοί αυτοί, που δεν είναι εξαντλητικοί, μπορεί στην πραγματικότητα να είναι πολύ υψηλότεροι, επικαλούμενη την έλλειψη πρόσβασης στη χώρα, την άρνηση των αρχών να συνεργαστούν με την Αρμοστεία και τον φόβο θυμάτων και αυτοπτών μαρτύρων πως θα υποστούν αντίποινα αν μιλήσουν.

Κλείσιμο ΜΚΟ και μέσων ενημέρωσης

Κατά τη διάρκεια της περασμένης χρονιάς, ακόμη τέσσερις μη κυβερνητικές οργανώσεις αναγκάστηκαν να κλείσουν, αυξάνοντας σε 5.539 τον αριθμό των οντοτήτων που διαλύθηκαν αυθαίρετα τα οκτώ τελευταία χρόνια. Οι αρχές διέταξαν επίσης το κλείσιμο ακόμη ενός μέσου ενημέρωσης, ανεβάζοντας σε 56 τον αριθμό όσων υπέστησαν την ίδια τύχη την ίδια περίοδο. «Δεν απομένει πλέον σχεδόν τίποτα να κλείσει», σχολίασε ο Ύπατος Αρμοστής, ενώ η έκθεση αναφέρει πως δικαστικές διαταγές συντηρητικής κατάσχεσης χρησιμοποιούνται «συστηματικά» από την εξουσία ως μέσο για την αφαίρεση πόρων αντιπολιτευόμενων ή θεωρούμενων ως αντιπολιτευόμενων.

«Απόλυτα αφόρητη» η κατάσταση

Ο Φόλκερ Τουρκ χαρακτήρισε την κατάσταση «απόλυτα αφόρητη», τονίζοντας την ανάγκη να υπάρξει διεθνής πίεση για τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και την αποκατάσταση των δημοκρατικών θεσμών. Η έκθεση καταγράφει ένα περιβάλλον όπου ο έλεγχος της εξουσίας έχει συρρικνωθεί δραματικά, με την κοινωνία των πολιτών και τα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης να βρίσκονται αντιμέτωπα με συνεχείς περιορισμούς.

Ευρύτερη τάση στη Λατινική Αμερική

Η κατάσταση στη Νικαράγουα εντάσσεται σε μια ευρύτερη τάση συρρίκνωσης του δημοκρατικού χώρου σε αρκετές χώρες της Λατινικής Αμερικής, γεγονός που έχει προκαλέσει την ανησυχία διεθνών οργανισμών και της διεθνούς κοινότητας. Για τους Έλληνες αναγνώστες, η περίπτωση της Νικαράγουας λειτουργεί ως υπενθύμιση της σημασίας της θεσμικής θωράκισης και της ανεξαρτησίας της δικαιοσύνης, καθώς και των κινδύνων που ελλοχεύουν όταν οι έλεγχοι και οι ισορροπίες αποδυναμώνονται. Η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ αναμένεται να συνεχίσει να παρακολουθεί την κατάσταση, παρά τις δυσκολίες πρόσβασης στη χώρα.